๐Ÿš€ G7 Summit 2025: เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी, เค‡เคจ्เคซ्เคฐाเคธ्เคŸ्เคฐเค•्เคšเคฐ เค”เคฐ AI เค•े เคฏुเค— เคฎें เคจเคˆ เคชเคนเคฒ

-


๐Ÿš€ G7 Summit 2025: เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी, เค‡เคจ्เคซ्เคฐाเคธ्เคŸ्เคฐเค•्เคšเคฐ เค”เคฐ AI เค•े เคฏुเค— เคฎें เคจเคˆ เคชเคนเคฒ

51เคตां G7 เคถिเค–เคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ (16–17 เคœूเคจ 2025, Kananaskis, Canada) เคเค• เคเคธा เคฎंเคš เคฐเคนा เคœเคนाँ เคคเค•เคจीเค•, เคŠเคฐ्เคœा เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค•्เคฒाเค‡เคฎेเคŸ เคธाเค‡ंเคŸिเคซिเค• เค‡เคจोเคตेเคถเคจ เคชเคฐ เค—เคนเคฐाเคˆ เคธे เคตिเคšाเคฐ-เคตिเคฎเคฐ्เคถ เคนुเค† । เค‡เคธ เคฌ्เคฒॉเค— เคฎें เคนเคฎ เคตिเคธ्เคคाเคฐ เคธे เคฆेเค–ेंเค—े เค•ि เค‡เคธ เคธाเคฒ G7 เคจे เค‰เคš्เคš เคคเค•เคจीเค•ी เคฐเคฃเคจीเคคिเคฏों เคชเคฐ เค•्เคฏा เค ोเคธ เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เคฒिเค, เคฏे เค•्เคฏों เคฎाเคฏเคจे เคฐเค–เคคे เคนैं, เค”เคฐ เค‰เคจเค•ा เคตैเคถ्เคตिเค•—เคตिเคถेเคทเค•เคฐ เคญाเคฐเคค เคธเคฎेเคค เคตिเค•ाเคธเคถीเคฒ เคฆेเคถों—เคชเคฐ เค•्เคฏा เค…เคธเคฐ เคนो เคธเค•เคคा เคนै।

1. เคคเค•เคจीเค•ी เคเคœेंเคกा เคชเคฐ เคธाเคฎूเคนिเค• เคธंเค•เคฒ्เคช

a) Artificial Intelligence (AI) Governance

G7 เคจेเคคाเค“ं เคจे AI เค•े เคฒिเค เคเค•्เคถเคจ เคช्เคฒाเคจ เค”เคฐ เค—ाเค‡เคกिंเค— เคช्เคฐिंเคธिเคชเคฒ्เคธ เคชเคฐ เคธเคนเคฎเคคि เคต्เคฏเค•्เคค เค•ी, เคœिเคธเคฎें เคฎाเคจเคต‑เค•ेंเคฆ्เคฐिเคค เคกिเคœ़ाเค‡เคจ, เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा, เคœोเค–िเคฎ‑เค†เคงाเคฐिเคค เค˜เคŸเคจाเค“ं เค•ा เคช्เคฐเคค्เคฏुเคค्เคคเคฐ เค”เคฐ เคธเคซ़เคฒ เคฒाเค‡เคซ เคธाเค‡เค•เคฒ เค—เคตเคฐ्เคจेंเคธ เคถाเคฎिเคฒ เคนै ।
เค‡เคธเค•ा เคธीเคงा เค…เคธเคฐ เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เค•ंเคชเคจिเคฏों, เคจीเคคि เคจिเคฐ्เคงाเคฐเค•ों เค”เคฐ R&D เคธंเคธ्เคฅाเคจों เคชเคฐ เคชเคก़ेเค—ा เคคाเค•ी เคตे เค—ैเคฐ-เค†เคฆเคฐ्เคถ เค‰เคชเคฏोเค— (e.g. deep-fakes, เค‘เคŸोเคจॉเคฎเคธ เคนเคฅिเคฏाเคฐ) เค•ो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐ เคธเค•ें।

b) Quantum Computing & Semiconductors

เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคฎें เค•्เคตांเคŸเคฎ เค•ंเคช्เคฏूเคŸिंเค— เค•ो เคตैเคถ्เคตिเค• เคคเค•เคจीเค•ी เคฎเคนเคค्เคต เค•ा เคฆเคฐ्เคœा เคฆिเคฏा เค—เคฏा, เค”เคฐ G7 เคจे เคธेเคฎीเค•ंเคกเค•्เคŸเคฐ เค‰เคค्เคชाเคฆเคจ เคฎें เคช्เคฐเคคिเคธ्เคชเคฐ्เคงा เค”เคฐ เค—ैเคฐ‑เค•ाเคจूเคจी เคต्เคฏाเคชाเคฐ เค•ाเคฐ्เคฏों เค•े เค–िเคฒाเคซ เคเค•เคœुเคŸ เคนोเคจे เค•ा เคซैเคธเคฒा เค•िเคฏा ।
เคฏเคน เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เค–ाเคธเค•เคฐ เคฏूเคเคธ‑เคšीเคจ เคคเค•เคจीเค•ी เคช्เคฐเคคिเคธ्เคชเคฐ्เคงा, เคฏूเคฐोเคชीเคฏ เคธ्เคตाเคฏเคค्เคคเคคा เค”เคฐ เค—्เคฒोเคฌเคฒ เค•เคฎी เคถ्เคฐृंเค–เคฒाเค“ं เค•ो เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เค•เคฐเคจे เค•े เคจเคœเคฐिเคฏे เคธे เค…เคค्เคฏंเคค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै।

c) Cybersecurity & Digital Resilience

G7 เคธाเค‡ंเคธ เคฎंเคค्เคฐिเคฏों เคฆ्เคตाเคฐा 2024 เคฎें เคœाเคฐी เคฌเคฏाเคจ (Bologna, July 2024) เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ, เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‡ंเคซ्เคฐाเคธ्เคŸ्เคฐเค•्เคšเคฐ, เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค“เคชเคจ เคธाเค‡ंเคธ เคฎें เคธเคนเคฏोเค— เค•ो เค†เค—े เคฌเคข़ाเคจे เค•ी เคช्เคฐเคคिเคฌเคฆ्เคงเคคा เคฆोเคนเคฐाเคˆ เค—เคˆ ।
เคธाเคฅ เคนी, เคตिเคค्เคค เค”เคฐ เคฌैंเค•िंเค— เคช्เคฐเคฃाเคฒी เคฎें เคคीเคธเคฐे เคชเค•्เคท (third party) เคธाเค‡เคฌเคฐ เคœोเค–िเคฎ เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เค•ो เคฎเคœเคฌूเคค เค•เคฐเคจा เคญी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคฅा ।

2. เค•्เคฒीเคจ เคเคจเคฐ्เคœी เค”เคฐ เคธ्เคŸोเคฐेเคœ เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เคฎें เคจिเคตेเคถ

a) Energy Storage Expansion

G7 เคฆेเคถ 2030 เคคเค• เคฌिเคœเคฒी เคธ्เคŸोเคฐेเคœ เค•ो 1,500 GW เคคเค• เคฒे เคœाเคจे เค•ा เคฒเค•्เคท्เคฏ เคจिเคฐ्เคงाเคฐिเคค เค•เคฐ เคšुเค•े เคนैं—เคœो 2022 เค•े 230 GW เค•ी เคคुเคฒเคจा เคฎें 6 เค—ुเคจा เค…เคงिเค• เคนै ।
เคฏเคน เคฌैเคŸเคฐिเคฏों, เคนाเค‡เคก्เคฐोเคœเคจ เค”เคฐ เคœเคฒ-เคธ्เคŸोเคฐेเคœ เคชเคฐ เค†เคงाเคฐिเคค เค‡เคจ्เคซ्เคฐाเคธ्เคŸ्เคฐเค•्เคšเคฐ เคนै। เค‡เคธ เค•เคฆเคฎ เคธे เคจเคตीเค•เคฐเคฃीเคฏ เคŠเคฐ्เคœा (wind/solar) เค•ी เคจिเคฐ्เคญเคฐเคคा เคฌเคจी เคฐเคนेเค—ी เค”เคฐ เคฒोเคก-เคฌैเคฒेंเคธिंเค— เคธंเคญเคต เคนोเค—ी, เคœिเคธเคธे เค—्เคฐिเคก เค•ी เคธ्เคฅिเคฐเคคा เคฌเคจी เคฐเคนเคคी เคนै।

b) Clean Energy Projects & Partnerships

  • G7 เคจे เค…เคซ्เคฐीเค•ा เคฎें เค•्เคฒीเคจ เคเคจเคฐ्เคœी เคซंเคกिंเค— เคฌเคข़ाเคจे เค•ा เคจเคฏा เคฎीเคฒ เค•ा เคฐाเคธ्เคคा เคฌเคคाเคฏा—Energy for Growth in Africa เค‡เคจीเคถिเคเคŸिเคต ।

  • เค‡เคธเค•े เคธाเคฅ, เค…เคซ्เคฐीเค•ा เคฎें เคธ्เคŸोเคฐेเคœ เค”เคฐ เค•्เคฒीเคจ เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เคฎें $600 เค…เคฐเคฌ เคจिเคตेเคถ เค•ा เคช्เคฐเคธ्เคคाเคต—Partnership for Global Infrastructure and Investment (PGII) เค•े เคคเคนเคค ।

  • เคธाเคฅ เคนी, coal phase‑out เคชเคฐ 2035 เคคเค• เค•ी เคธเคฎเคฏ-เคธीเคฎा, LNG เคธเคชोเคฐ्เคŸ เค”เคฐ เค—ैเคธ เค•ी เค“เคฐ เคธंเค•्เคฐเคฎเคฃ เค•ो เคญी เคช्เคฐเคธ्เคคाเคตिเคค เค•िเคฏा เค—เคฏा ।

3. Infrastructure Corridors: IMEC, Lobito, Luzon

G7 เคจे Quality Infrastructure เคฎें เค•เคˆ เคช्เคฐोเคœेเค•्เคŸ्เคธ เค•ो เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ เคฆिเคฏा:

  • India‑Middle East‑Europe Economic Corridor (IMEC): เคฐेเคฒ, เคธเคก़เค•, เคถिเคชिंเค—, เคนाเค‡เคก्เคฐोเคœเคจ เคชाเค‡เคชเคฒाเค‡เคจ เค”เคฐ เคนाเคˆ-เคธ्เคชीเคก เคกेเคŸा เค•ेเคฌเคฒ เค•े เคœเคฐिเค เคเคถिเคฏा, เคฎเคง्เคฏ-เคชूเคฐ्เคต เค”เคฐ เคฏूเคฐोเคช เค•ो เคœोเคก़เคจे เค•ी เคฏोเคœเคจा ।

  • Lobito Corridor, Luzon Corridor, Middle Corridor: เคฏे เคธเคญी เคต्เคฏाเคชाเคฐ เค”เคฐ เคŸ्เคฐांเคœिเคŸ เค•ो เคธुเคšाเคฐु เค•เคฐเคจे เคตाเคฒे เคฆเค•्เคทिเคฃी เค…เคซ्เคฐीเค•ा เคคเค• เคซैเคฒे เค•เคจेเค•्เคŸिเคตिเคŸी เคจेเคŸเคตเคฐ्เค• เคนैं ।

เคฏे เค‰เคชाเคฏ BRI เคœैเคธे เคšीเคจ เค•े เคตिเคถ्เคตเคต्เคฏाเคชी เค•ॉเคฐिเคกोเคฐ เคช्เคฒाเคจ्เคธ เค•ो เคฐเคฃเคจीเคคिเค• เคตिเค•เคฒ्เคช เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคคे เคนैं।

4. Critical Minerals: Supply Chain Security

เค‘เคธ्เคŸ्เคฐेเคฒिเคฏा เค•े PM Anthony Albanese เคจे G7 เคฎें เคœोเคฐ เคฆेเค•เคฐ เค•เคนा เค•ि criticial minerals เค•ा เคจिเคฏंเคค्เคฐเคฃ เค•ुเค› เคนी เคฆेเคถ เค•े เคนाเคฅों เคฎें เคจเคนीं เคนोเคจा เคšाเคนिเค ।
เค‡เคธเค•े เคฌाเคฆ G7 เคจे เคเค• Critical Minerals Action Plan เคชเคฐ เคนเคธ्เคคाเค•्เคทเคฐ เค•िเค, เคœिเคธเคธे เคธเคช्เคฒाเคˆ เคšेเคจ เคตिเคตिเคง เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคนो เคธเค•े ।
เคฏे เคจिเคฐ्เคฃเคฏ electric vehicle, renewable infrastructure, semiconductors เค”เคฐ เคฌैเคŸเคฐिเคฏों เค•े เคฒिเค เคฌेเคธिเค• เค•เคš्เคšे เคฎाเคฒ เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เค•เคฐเคคा เคนै।

5. India เค•ी เคญूเคฎिเค•ा เค”เคฐ เคตैเคถ्เคตिเค• South เค•े เคฒिเค เค†เคตाเคœ़

a) PM Modi เค•ी Tech Outreach

G7 เค•े Outreach session เคฎें PM เคจ्เคฏाเคฏเคชूเคฐ्เคฃ AI เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค•ी เคฎोเคจोเคชोเคฒी เค•े เค–ाเคค्เคฎे เคชเคฐ เคœोเคฐ เคฆे เคฐเคนे เคฅे:

“We must make technology creative, not destructive...”

เคฏเคน Global South เค•ो เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เคฎें เคญाเค—ीเคฆाเคฐी เค•ा เคจ्เคฏौเคคा เคนै—เคœเคนाँ เคญाเคฐเคค เค…เคชเคจी AI เคฎिเคถเคจ, Net-zero 2070 เคช्เคฒाเคจ เค”เคฐ inclusive development เค•ो เคœोเคก़เค•เคฐ เคฌाเคค เค•เคฐเคคा เคนै।

b) IMEC เคฎें เคญाเคฐเคค เค•ी เคญाเค—ीเคฆाเคฐी

IMEC เค•ो เคธเคชोเคฐ्เคŸ เคฆेเคจे เคฎें G7 เคจे เคญाเคฐเคค เค•ो เคญी เคช्เคฐเคฎुเค– เคฐूเคช เคธे เคธเคฎ्เคฎाเคจिเคค เค•िเคฏा—เคœो India‑Middle East‑Europe corridor เค•ी เคชเคฐिเค•เคฒ्เคชเคจा เคฎें เคญाเคฐเคค เค•ी เคญूเคฎिเค•ा เค•ो เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै ।

6. เคธुเคฐเค•्เคทा, เคฎเคนाเคฎाเคฐी, เค”เคฐ เคœैเคต เคŸेเค• เคฎें เคตैเคถ्เคตिเค• เคธเคนเคฏोเค—

  • G7 เคธाเค‡ंเคธ เค…เค•ाเคฆเคฎीเคœ़ เคจे AI, climate-health, data security เคœैเคธे เคฎเคธเคฒों เคชเคฐ เคฆो เคธंเคฏुเค•्เคค เคฌเคฏाเคจ เคœाเคฐी เค•िเค ।

  • เค‡เคธเค•े เค…เคคिเคฐिเค•्เคค science ministers (2024 เคฎें Bologna meeting) เคฆ्เคตाเคฐा open science, diversity, research integrity เค”เคฐ Ukraine เค•े เคชुเคจเคฐ्เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคฎें เคธเคนเคฏोเค— เคชเคฐ เคฌเคฒ เคฆिเคฏा เค—เคฏा ।

เค‡เคธ เคธाเคेเคฆाเคฐी เคธे เค†เค—ाเคฎी ฯ€ฮฑฮฝ-Global research infrastructure เค”เคฐ pandemic preparedness เค•ो เคฌเคฒ เคฎिเคฒेเค—ा।

7. เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคšुเคจौเคคिเคฏाँ เค”เคฐ เคธीเคฎाเคं

a) Trump เค•ी Part Withdrawal

Trump เคจे Summit เค•ो เคฌीเคš เคฎें เค›ोเคก़ เคฆिเคฏा (Israel‑Iran เคตि เคจाเคฐाเคœเค—ी เคเคตं U.S. เค˜เคฐेเคฒू เคธुเคฐเค•्เคทा เคธ्เคฅिเคคि เค•ी เคตเคœเคน เคธे) ।
เคœिเคธเค•े เค•ाเคฐเคฃ Ukraine‑related strong collective statement เคจเคนीं เคฌเคจा เคธเค•े, เคนाเคฒांเค•ि Canada เคจे C$2 เคฌिเคฒिเคฏเคจ เค•ी เค—ैเคฐ-เคฏूเคเคธ เคธเคนाเคฏเคคा เคฆी ।

b) เค…ंเคคเคฐ–เค†เคฒोเคšเคจाเคँ

เค•ुเค› เคฆेเคถों เคจे G7 เค•ो “rather useless” เคคเค• เค•เคน เคกाเคฒा, เคœो เคจेเคคृเคค्เคต เค”เคฐ เคจिเคท्เคชเค•्เคท เคธเคนเคฎเคคि เค•ी เค•เคฎी เค•ो เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै ।

เคฏเคน เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै เค•ि เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เค…เคธ्เคฅिเคฐเคคा เค•เคˆ เคตैเคถ्เคตिเค• เคคเค•เคจीเค•ी เค”เคฐ เค•्เคฒाเค‡เคฎेเคŸ เคธเคฎเคौเคคों เค•ो เคธीเคฎिเคค เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนै।

8. G7 เค•ा เคŸेเค•‑เคซ्เคฏूเคšเคฐ: เค†เค—े เค•ी เคฐाเคน

เค•्เคทेเคค्เคฐ เค†เค—े เค•ी เคฆिเคถा
AI Code of Conduct เค•ो เคตिเคธ्เคคाเคฐ เคฆेเคจा, cross-border regulation, ethical audits
Quantum & Semis เค‰เคค्เคชाเคฆเคจ เค•्เคทเคฎเคคा เคตिเค•เคธिเคค เค•เคฐเคจा, supply chain transparency
Grid Storage เคฌैเคŸเคฐी, เคนाเค‡เคก्เคฐोเคœเคจ เค”เคฐ เคœเคฒ เคธ्เคฐोเคคों เคฎें เคจिเคตेเคถ เคฌเคข़ाเคจा
Infrastructure PGII เค”เคฐ IMEC เค•े เคตाเคธ्เคคเคตिเค• เค•ाเคฐ्เคฏाเคจ्เคตเคฏเคจ เค•ी เคธเคฎเคฏ-เคธीเคฎा เคคเคฏ เค•เคฐเคจा
Science Collaboration เคตिเคถ्เคตเคธ्เคคเคฐीเคฏ เคฐिเคธเคฐ्เคš เคจेเคŸเคตเคฐ्เค•, pandemic surveillance, climate-health modeling

เคธाเคฅ เคนी, South‑North เคธाเคेเคฆाเคฐी เคชเคฐ เคง्เคฏाเคจ เคฆेเคจे เคธे เคตिเค•เคธिเคค เคฆेเคถों เค•ी เคœเค—เคน เคคเค•เคจीเค• เคฎें เคจ्เคฏाเคฏเคธंเค—เคค เคนिเคธ्เคธेเคฆाเคฐी เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เคนोเค—ी।

9. เคญाเคฐเคค—G7 เคธเคนเคฏोเค— เค•े เคฒाเคญ

  1. AI & Ethics: เคญाเคฐเคค เค…เคชเคจी เคชूเคฐ्เคฃ AI เคจीเคคि (Transparency, Accountability) เค•ो G7 เคฎॉเคกเคฒ เคช्เคฒाเคจ เคฎें เคœोเคก़ เคธเค•เคคा เคนै।

  2. Critical Minerals & Supply Chain: เค‘เคธ्เคŸ्เคฐेเคฒिเคฏा‑เค•เคจाเคกा เค•े เคธाเคฅ เคธंเคฏुเค•्เคค เคšเคถ्เคฎे เคฌเคจाเค, เคคाเค•ि EV เคฌैเคŸเคฐी เค•เคš्เคšा เคฎाเคฒ เค•ा เคญเคฐोเคธा เคฌเคข़े।

  3. IMEC เคซाเคฏเคฆे: เคญाเคฐเคค‑เคฏूเคฐोเคช‑เคฎเคง्เคฏ เคชूเคฐ्เคต เค•เคจेเค•्เคŸिเคตिเคŸी เค”เคฐ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธเคนเคฏोเค— เค•ो เคฎเคœเคฌूเคคी เคฎिเคฒेเค—ी।

  4. 702 เคฌिเคฒिเคฏเคจ เคจिเคตेเคถ: PGII เคธे เคธंเคญाเคตिเคค เค•्เคฒीเคจ เคเคจเคฐ्เคœी เคฏोเคœเคจाเค“ं เคฎें เคฌเคก़ी เคฐाเคถि เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เคนै।

  5. Science & Health: G7‑Science เค…เค•ाเคฆเคฎीเคœ़ เค•े เคœ़เคฐिเค เคญाเคฐเคค global research collaboration เคฎें เค†เค—े เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

10. เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท: G7—เคเค• "เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เค•्เคฒเคฌ"?

G7 2025 เคจे เคฆिเค–ाเคฏा เค•ि เค…เคฌ เคฏเคน เค•ेเคตเคฒ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฏा เคฐเค•्เคทा เคฎोเคฐ्เคšा เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เคฎोเคฐ्เคšा เคญी เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै—เคœเคนाँ AI, เค•्เคตांเคŸเคฎ, เค•्เคฒीเคจ เคเคจเคฐ्เคœी เค”เคฐ เคตैเคถ्เคตिเค• เคธเคช्เคฒाเคˆ เคšैเคจ เคชॉเคฒिเคธीเคœ़ เคชเคฐ เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เคฒिเค เคœा เคฐเคนे เคนैं।

เคนाเคฒांเค•ि เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เค…ंเคคเคฐाเคฒ (เคœैเคธे Trump เค•ी เคช्เคฐเคธ्เคฅाเคจ) เค”เคฐ เค•เคก़े เคฐाเคท्เคŸ्เคฐเคตाเคฆी เคฐเคตैเคฏे เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏाเค“ं เค•ो เคšुเคจौเคคी เคฆेเคคे เคนैं, เคซिเคฐ เคญी เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เค†เคงाเคฐिเคค เค…ंเคคเคฐเคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคธเคฎเคौเคคों เค•ा เคฆौเคฐ เคถुเคฐु เคนो เคšुเค•ा เคนै।

เคตिเคถेเคท เคฐूเคช เคธे India เคœैเคธे Global South เคฆेเคถ เค‡เคธ เคฎौเค•़े เค•ो เคจ्เคฏाเคฏเคชूเคฐ्เคฃ เคตिเค•ाเคธ เค•े เคฒिเค เค‰เคชเคฏोเค— เคฎें เคฒा เคธเค•เคคे เคนैं—เคœเคนाँ เคคเค•เคจीเค• เคธिเคฐ्เคซ เคฌเคก़े เคฐाเคท्เคŸ्เคฐों เคคเค• เคธीเคฎिเคค เคจเคนीं เคนोเค—ी, เคฌเคฒ्เค•ि เคธाเคฎाเคœिเค• เค‰เคค्เคฅाเคจ, เค…เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เค”เคฐ เคตिเคœ्เคžाเคจ‑เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคญी เค‡เคธे เคจ्เคฏाเคฏเคธंเค—เคค เคฐूเคช เคธे เคตिเคคเคฐिเคค เค•िเคฏा เคœाเค।

➕ เค…ंเคคिเคฎ เคธुเคाเคต

  • เคจीเคคि เคจिเคฐ्เคฎाเคคाเค“ं เค•ो เค‡เคธ เคฌ्เคฒॉเค— เคฎें เคฌเคคाเค เค—เค เคŸेเค•्เคจोเคฒॉเคœी เคซ्เคฐेเคฎเคตเคฐ्เค• (AI ethics, supply‑chain regulation) เคชเคฐ เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจा เคšाเคนिเค।

  • เคธ्เคŸाเคฐ्เคŸ‑เค…เคช เคต เคฐिเคธเคฐ्เคš เค•เคฎ्เคฏुเคจिเคŸी Open standards เค”เคฐ cross-border cooperation เคฌเคข़ाเคं—เคตिเคถेเคทเค•เคฐ Post-2025 infrastructure เคฎॉเคกเคฒ्เคธ เคฎें।

  • เคจाเค—เคฐिเค• เค”เคฐ เคฏुเคตा เคตเคฐ्เค— เค•ो เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เคฌเคข़ाเคจी เคšाเคนिเค เค•ि G7 เคŸेเค• เค…เค—ेंเคกा เค•ैเคธे เคฆेเคถ เค•े เคกिเคœिเคŸเคฒ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ो เค†เค•ाเคฐ เคฆे เคฐเคนा เคนै।


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

38 year neet pyq , mole concept

-
Image
  Past 38 Years NEET/AIPMT PYQs on Some Basic Concepts of Chemistry (Mole Concept) Welcome to our comprehensive collection of previous year questions (PYQs) from the topic "Some Basic Concepts of Chemistry" — primarily covering Mole Concept, Stoichiometry, Limiting Reagent, Molar Mass, Empirical & Molecular Formula etc. These questions have appeared in NEET/AIPMT exams from 1988 to 2024 . Each question is followed by a detailed solution and the year in which it was asked. ๐Ÿ”น NEET/AIPMT 1988–1995: PYQs with Solutions (1988–1995 questions already listed) ๐Ÿ”น NEET/AIPMT 1996–2005: PYQs with Solutions (1996–2005 questions already listed) ๐Ÿ”น NEET/AIPMT 2006–2024: PYQs with Solutions 19. [AIPMT 2006] Calculate number of atoms in 1.6 g of oxygen gas. Solution: O2 mol = 1.6 / 32 = 0.05 mol Molecules = 0.05 × 6.022×10²³ = 3.011×10²² Atoms = 2 × 3.011×10²² = 6.022×10²² Answer: 6.022×10²² atoms 20. [AIPMT 2007] What is the molar mass of a compound if 0.5 mol weig...
Read more

๐Ÿงด เคค्เคตเคšा: เคถเคฐीเคฐ เค•ी เคชเคนเคฒी เคขाเคฒ – เคชूเคฐी เคœाเคจเค•ाเคฐी, เคฆेเค–เคญाเคฒ เค”เคฐ เคฐोเคšเค• เคคเคฅ्เคฏ

-
Image
๐Ÿงด เคค्เคตเคšा: เคถเคฐीเคฐ เค•ी เคชเคนเคฒी เคขाเคฒ – เคชूเคฐी เคœाเคจเค•ाเคฐी, เคฆेเค–เคญाเคฒ เค”เคฐ เคฐोเคšเค• เคคเคฅ्เคฏ ๐Ÿ”ฌ เค…เคง्เคฏाเคฏ 1: เคค्เคตเคšा เค•्เคฏा เคนै? (What is Skin?) เคค्เคตเคšा เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เค•ा เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เค…ंเค— (largest organ) เคนै। เคฏเคน เคฌाเคนเคฐ เคธे เคชूเคฐे เคถเคฐीเคฐ เค•ो เคขเค•เคคी เคนै เค”เคฐ เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เค•ी เคฐเค•्เคทा เค•เคฐเคคी เคนै: เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏा, เคตाเคฏเคฐเคธ เค”เคฐ เคงूเคฒ-เคฎिเคŸ्เคŸी เคธे เคธूเคฐ्เคฏ เค•ी UV เค•िเคฐเคฃों เคธे เคคाเคชเคฎाเคจ เค•ो เคธंเคคुเคฒिเคค เคฐเค–เคคी เคนै เค…ंเคฆเคฐूเคจी เค…ंเค—ों เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เค•เคฐเคคी เคนै ✔️ เคฎुเค–्เคฏเคคः เคค्เคตเคšा เค•ी เคคीเคจ เคชเคฐเคคें เคนोเคคी เคนैं: เคเคชिเคกเคฐ्เคฎिเคธ (Epidermis) – เคธเคฌเคธे เคŠเคชเคฐ เค•ी เคชเคฐเคค เคกเคฐ्เคฎिเคธ (Dermis) – เคฌीเคš เค•ी เคชเคฐเคค เคนाเค‡เคชोเคกเคฐ्เคฎिเคธ (Hypodermis/Subcutaneous) – เคจीเคšे เค•ी เคตเคธा เคตाเคฒी เคชเคฐเคค ๐ŸŒฟ เค…เคง्เคฏाเคฏ 2: เคค्เคตเคšा เค•े เค•ाเคฐ्เคฏ (Functions of Skin) เค•ाเคฐ्เคฏ เคตिเคตเคฐเคฃ ๐ŸŒก️ เคคाเคชเคฎाเคจ เคจिเคฏंเคค्เคฐเคฃ เคชเคธीเคจा เค”เคฐ เคฐเค•्เคค เคธंเคšाเคฐ เค•े เคœ़เคฐिเค ๐Ÿ›ก️ เคธुเคฐเค•्เคทा เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏा, เคงूเคช, เคšोเคŸ เค†เคฆि เคธे ✋ เคธ्เคชเคฐ्เคถ เค…เคจुเคญूเคคि เคค्เคตเคšा เคฎें เคฎौเคœूเคฆ nerve endings เคธ्เคชเคฐ्เคถ, เคคाเคช, เคฆเคฐ्เคฆ เคฎเคนเคธूเคธ เค•เคฐाเคคे เคนैं ๐Ÿฉธ เคตिเคŸाเคฎिเคจ D เค•ा เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคธूเคฐ्เคฏ เค•े เคช्เคฐเค•ाเคถ เคธे เคตिเคŸाเคฎिเคจ D เคฌเคจเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ ๐Ÿ’ง เคชाเคจी เค•ा เคธंเคคुเคฒเคจ เคค्เคตเคšा เคชाเคจी เคฌाเคนเคฐ เคจिเค•เคฒเคจे เคธे เคฐोเค•เคคी เคนै ๐Ÿ˜ฐ เค…เคง्เคฏाเคฏ 3: เคค्เคตเคšा เคธे เคœुเคก़ी เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคธเคฎเคธ्เคฏाเคं เคฎुंเคนाเคธे (Acne) – เค•िเคถोเคฐ...
Read more

๐Ÿ“˜ Solutions Class -12 – NEET เค•े เคฒिเค Full Chapter Summary

-
Image
๐Ÿ“˜ Solutions – NEET เค•े เคฒिเค Full Chapter Summary ๐Ÿ”น 1. Types of Solutions Binary Solution = Solute + Solvent Example: Sugar in water Types based on states: Gas in gas (air) Gas in liquid (CO₂ in soda) Liquid in liquid (alcohol + water) Solid in liquid (salt in water) ๐Ÿ”น 2. Concentration Terms Term Formula Units Mass % mass of solute mass of solution × 100 \frac{\text{mass of solute}}{\text{mass of solution}} \times 100 % Mole fraction (ฯ‡) n solute n solute + n solvent \frac{n_{\text{solute}}}{n_{\text{solute}} + n_{\text{solvent}}} Unitless Molarity (M) mol of solute L of solution \frac{\text{mol of solute}}{\text{L of solution}} mol/L Molality (m) mol of solute kg of solvent \frac{\text{mol of solute}}{\text{kg of solvent}} mol/kg NEET Tip : Confuse เคฎเคค เคนोเคจा – molarity = volume-based, molality = mass-based (temperature independent!) ๐Ÿ”น 3. Solubility Depends on ...
Read more